Proof of Stake (PoS)
Konsensus, w którym walidatorzy zastawiają tokeny jako gwarancję uczciwości.
PoS zastępuje energochłonne kopanie (PoW) stakingiem: walidatorzy blokują tokeny (np. 32 ETH = ~100k USD) i są losowani do dodawania bloków. Nieuczciwość oznacza slashing (utratę zastawu). Zalety: 99.95% mniej energii, ekonomicznie skalowalne, dochód pasywny dla stakerów (~3–5% APR). Wady: bogaci stakerzy mogą skupiać władzę, ryzyko centralizacji walidatorów (Lido, Coinbase trzymają duży %).
W prostych słowach
Sposób zabezpieczania sieci, w którym walidatorzy zamiast kopać blokują własne tokeny jako kaucję (np. 32 ETH). Sieć losowo wybiera, kto zatwierdzi następny blok, i wypłaca mu nagrodę. Nieuczciwość = utrata kaucji (slashing). Zalety: 99.95% mniej energii niż kopanie i pasywny dochód dla stakerów.
Przykład
Ethereum PoS: 1.1 mln walidatorów (×32 ETH = 35 mln ETH zastake'owane = ~30% podaży). Roczny APR: ~3.2%. Slashing: ~0.05% walidatorów rocznie traci kaucję za błędy. Solana PoS: 1500 walidatorów, APR 6–7%, ale historycznie częste przestoje sieci.
Inne nazwy: PoS, proof of stake, staking